Unia Europejska chce wskazać następcę Christine Lagarde na stanowisku prezesa Europejskiego Banku Centralnego do końca 2026 roku. Poinformował o tym w poniedziałek szef Eurogrupy Kyriakos Pierrakakis. Czasu jest mało, bo przy okazji trzeba obsadzić jeszcze dwa inne miejsca w zarządzie EBC.
Wcześniejsze odejście Lagarde i napięty kalendarz
Lagarde kieruje EBC od siedmiu lat. 29 października ogłosiła, że odejdzie przed czasem, dziewięć miesięcy przed końcem kadencji. Ta decyzja skraca czas, jaki przywódcy państw UE mają na rozmowy, ponieważ w ciągu kilku miesięcy zwolnią się też dwa inne stanowiska w zarządzie banku.
Chodzi o miejsce Isabel Schnabel, odpowiedzialnej za operacje rynkowe, która odchodzi 3 stycznia 2027 roku, oraz o stanowisko głównego ekonomisty. Kadencja Philipa Lane’a kończy się w maju 2027 roku.
Pierrakakis przed posiedzeniem ministrów finansów strefy euro zaznaczył, że ambicją jest zamknięcie całego procesu do końca roku. Dodał też: „Rozumiemy, że musimy działać szybko”. Podkreślił jednak, że tradycyjnie decydują o tym przywódcy, a poniedziałkowa rozmowa ministrów miała mieć głównie charakter informacyjny i dyskusyjny.
Dwóch kandydatów
O fotel prezesa ubiegają się dwie osoby:
- Klaas Knot – były prezes holenderskiego banku centralnego,
- Pablo Hernández de Cos – szef Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), pochodzący z Hiszpanii.
Hiszpański minister gospodarki Carlos Cuerpo uznał, że Hernández de Cos to „właściwa osoba na to stanowisko”. Wskazał na jego wieloletnie doświadczenie, w tym kierowanie Bankiem Hiszpanii i BIS, oraz na umiejętność szukania consensusu. Holenderski minister finansów Eelco Heinen nazwał z kolei Knota „doskonałym kandydatem” z bardzo dobrym zrozumieniem mandatu EBC.
Heinen zastrzegł też, że nie powinno się traktować rywalizacji jako sporu północy z południem Europy. Nie widzi w niej również okazji do wymiany przysług przy innych tematach, takich jak wieloletni budżet UE.
Jak wygląda procedura i czego się spodziewać
Procedura składa się z trzech etapów. Najpierw ministrowie finansów strefy euro przedstawiają kandydata, potem odbywa się przesłuchanie w Parlamencie Europejskim, a ostateczną decyzję podejmują przywódcy państw UE. Pierrakakis miał jeszcze w poniedziałek spotkać się z António Costą, przewodniczącym Rady Europejskiej.
Według agencji Reuters, która powołuje się na urzędników, wszystkie trzy stanowiska będą najpewniej negocjowane jako jeden pakiet między największymi krajami strefy euro: Francją, Niemcami, Hiszpanią i Holandią. Pierrakakis przyznał, że to „być może ułatwiłoby sprawę”, ale przypomniał, że rozstrzygną o tym przywódcy. Irlandzki minister finansów Simon Harris, którego kraj sprawuje obecnie rotacyjną prezydencję w UE, ma nadzieję na wybór następcy do grudnia. Zaznaczył jednak, że liczy się także trafny wybór, bo to bardzo ważne stanowisko.
Co to oznacza dla Polski
Polska nie należy do strefy euro, więc o stopach procentowych w tym systemie nie decyduje. Mimo to polityka EBC ma znaczenie także dla nas. Wpływa na koniunkturę w gospodarkach naszych głównych partnerów handlowych, na nastroje na rynkach finansowych, a pośrednio także na kurs złotego i koszt kredytów denominowanych w euro. Dlatego wybór osoby, która pokieruje bankiem, jest ważny również dla polskich firm i oszczędzających.
Warto też pamiętać, że z debaty o następcy Lagarde wyniknie coś więcej niż nazwisko. Pokaże ona, jak państwa UE dzielą się wpływami w instytucjach unijnych. W kuluarach już teraz mówi się o pakiecie, który ma uwzględnić interesy największych krajów strefy euro. Na razie nie wiadomo, kto go ostatecznie poprze. Rozstrzygnięć należy spodziewać się w najbliższych tygodniach.
Źródło: DW – „EU aims to pick new ECB chief by year-end”